# Η Τεχνική Βus για Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις

Η τεχνική bus είναι μία εναλλακτική τεχνική ηλεκτρικών εγκαταστάσεων που μοιάζει με την λογική των αυτοματισμών με ηλεκτρονόμους. Σε αντίθεση με τις κλασικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις όπου τα διάφορα ηλεκτρολογικά συστήματα φωτισμού, κλιματισμού κλπ έχουν τα δικά τους ξεχωριστά κυκλώματα και η μεταξύ τους επικοινωνία είναι δύσκολη και απαιτεί πολλές καλωδιώσεις, στην τεχνική αυτή, όλες οι ηλεκτρικές συσκευές ελέγχονται από ένα κοινό μέσο μετάδοσης πληροφορίας, τον δίαυλο (bus).
Τα διάφορα αισθητήρια, όπως μπουτόν, αισθητήρες ανίχνευσης κίνησης, θερμοκρασίας, φωτός, υγρασίας, ανέμου κλπ, δημιουργούν ψηφιακά ηλεκτρικά σήματα, κατάλληλα κωδικοποιημένα σε μορφή πακέτων (τηλεγραφημάτων στην ορολογία του ΚNX, ενός διεθνούς οργανισμού τυποποίησης προϊόντων στον χώρο του αυτοματισμού κτιρίων) και αυτά διασχίζουν τον δίαυλο και φθάνουν στους ενεργοποιητές που τότε ανάλογα με την πληροφορία των τηλεγραφημάτων ενεργοποιούν/απενεργοποιούν τις καταναλώσεις, κινούν βηματικούς κινητήρες όπως ρολά ή αυξάνουν/μειώνουν τη φωτοβολία λυχνιών (dim up/dim down). Στο αντικείμενο, η πληροφορία αυτή (ON ή OFF ή dim up ή dim down) αναγράφεται στο τηλεγράφημα/φάκελο που διασχίζει την γραμμή/bus.
Το κοινό μέσο μετάδοσης τις περισσότερες φορές είναι ένα συνεστραμμένο ζεύγος καλωδίων όπως στην περίπτωση του αντικειμένου. Στην περίπτωση ανακαινίσεως κτιρίων που δεν έχει προβλεφθεί η εγκατάσταση ενός τέτοιου καλωδίου ή είναι πολύ δύσκολη, υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η υπάρχουσα καλωδίωση για την διανομή της τάσης 230V ή το ελεύθερο περιβάλλον με ραδιοσήματα RF οπότε εδώ δεν χρειαζόμαστε καθόλου καλώδια. Τέλος υπάρχει η δυνατότητα ο δίαυλος-bus να ενσωματωθεί σε ένα δίκτυο υπολογιστών ethernet.

## Διευρεύνηση 1

Οι συσκευές στο bus χρειάζονται παροχή ηλεκτρικής ισχύος για τη λειτουργία τους. H ισχύς αυτή παρέχεται από ένα τροφοδοτικό μέσω του διαύλου. Πόση ισχύ έχει ένα τροφοδοτικό KNX και πόσες συσκευές πάνω στο bus μπορεί να τροφοδοτήσει; Τι γίνεται αν η κτιριακή εγκατάσταση είναι εκτεταμένη και δεν επαρκεί ένα μόνο τροφοδοτικό;

## Διευρεύνηση 2

Ποιο είναι το μέγιστο μήκος της δισύρματης γραμμής-bus που μπορεί να υποστηριχθεί ώστε το κύκλωμα να λειτουργεί χωρίς προβλήματα; Τι κάνουμε όταν χρειαζόμαστε μεγάλο σε μήκος bus;

## Διευρεύνηση 3

Μελετήστε το αντικείμενο σε λειτουργία παρατήρησης των τηλεγραφημάτων. Τι συμβαίνει όταν κάποιο αισθητήριο προσπαθεί να μεταδώσει κάποιο τηλεγράφημα ενώ το μέσο μετάδοσης είναι απασχολημένο με τη διακίνηση άλλου τηλεγραφήματος; Αυτές οι συνθήκες ανταγωνισμού για την απόκτηση του bus δημιουργούν προβλήματα σε μία πραγματική εγκατάσταση bus;

## Διευρεύνηση 4

Στην τεχνική bus-KNX, μπορούμε να προγραμματίσουμε κατά βούληση την ηλεκτρική εγκατάσταση ανάλογα με τις ανάγκες μας. Για παράδειγμα, στο κύκλωμα του παρόντος αντικείμενου, θα μπορούσαμε να προγραμματίσουμε τον ενεργοποιητή 1 να ανάβει τις λυχνίες 1 και 2 ταυτόχρονα με το πάτημα ενός κουμπιού. Επίσης μπορούμε να επιτύχουμε τον αυτόματο έλεγχο λειτουργιών όπως φωτισμό και θέρμανση, κατά τέτοιο τρόπο, που αυτές να εξαρτώνται λογικά μεταξύ τους και να αποτελούν ένα "έξυπνο" σύστημα. Πώς γίνεται αυτός ο προγραμματισμός του KNX;

## Διευρεύνηση 5

Απαντώντας στις διερευνήσεις 3 και 4, θα διαπιστώσατε ότι οι συσκευές KNX είναι σχετικά αυτόνομες, εκτελούν αλγορίθμους και μπορούν να προγραμματιστούν. Τι βρίσκεται στο εσωτερικών των συσκευών αυτών που τους προσδίδει αυτές τις δυνατότητες;

## Οδηγίες χρήσης

Οι λυχνίες ανάβουν/σβήνουν κάνοντας κλικ στα κουμπιά ON/OFF στις δύο μπουτονιέρες πάνω στο γραφικό είτε στα αντίστοιχα χειριστήρια στο δεξί μέρος της οθόνης στην περιοχή "Έλεγχος κυκλώματος". Επίσης όλες οι λυχνίες ανάβουν/σβήνουν μαζί πατώντας τα κουμπιά "Γενικό ON/OFF" πάνω στο γραφικό ή στο χειριστήριο "Όλες οι Λυχνίες (Γενικός)".

Με το χειριστήριο "Εμφάνιση Τηλεγραφημάτων" στη θέση "όχι", οι λυχνίες θα ανάβουν/σβήνουν αμέσως με το πάτημα ενός κουμπιού όπως συμβαίνει στην πραγματικότητα (λειτουργία "πραγματικού χρόνου"), ενώ στη θέση "ναι", βλέπετε σε "αργή κίνηση" την μετακίνηση των τηλεγραφημάτων στον δίαυλο μεταφέροντας την κατάλληλη πληροφορία στους ενεργοποιητές.

## Λειτουργία dim up/down σε "πραγματικό χρόνο"

Σε "πραγματικό χρόνο" μπορείτε να ενισχύσετε (dim up) ή να μειώσετε (dim down) τη φωτοβολία της λυχνίας 4 πιέζοντας στο γραφικό παρατεταμένα το κουμπί "4-ΟΝ & UP"/"4-ΟFF & DOWN". Ανάλογα κουμπιά υπάρχουν και στον "Έλεγχο κυκλώματος".

## Λειτουργία dim up/down σε "αργή-κίνηση"

Σε χρόνο "αργής κίνησης" μπορείτε να δείτε τα τηλεγραφήματα dim-up κάνοντας ένα κλικ (όχι παρατεταμένο πάτημα-απλό κλικ) πάνω στo κουμπί "4-ΟΝ & UP"του γραφικού ή στο αντίστοιχο κουμπί στον "Έλεγχο κυκλώματος". Επίσης, με απλό κλικ (όχι παρατεταμένο πάτημα-απλό κλικ) πάνω στο κουμπί "4-OFF & DOWN" πάνω στο γραφικό ή στο κουμπί "λυχνία 4 Dim-Down", μπορείτε να δείτε το τηλεγράφημα με πληροφορία "4-OFF" να διασχίζει τη γραμμή και να σβήνει τη λυχνία 4.

## Κουμπιά επιλογής

Μπορείτε να δείτε κάποια στοιχεία θεωρίας και διερευνήσεις σε σχέση με το αντικείμενο αν πατήσετε στα αντίστοιχα κουμπιά που υπάρχουν στο κάτω δεξί μέρος της οθόνης.