Άροτρα

Σύγχρονη Εποχή

Χρησιμοποιούνται για την κύρια καλλιέργεια του εδάφους και χωρίζονται σε υνάροτρα και δισκάροτρα. Τα άροτρα κατατάσσονται επίσης σε κατηγορίες, ανάλογα με τον τρόπο που μεταφέρονται από ελκυστήρα σε:

1. Φερόμενα: Στηρίζονται στον κορμό του ελκυστήρα αποτελώντας προέκταση του και μεταφέρονται ανάλογα με την πορεία του ελκυστήρα. Είναι τα άροτρα με τη μεγαλύτερη εφαρμογή.
2. Ημιφερόμενα: Στηρίζονται με το ένα άκρο στον ελκυστήρα και το άλλο σε τροχό που πατά στο έδαφος και γυρίζει ελεύθερα. Έτσι γίνεται και η μεταφορά τους. Τα ημιφερόμενα άροτρα χρησιμοποιούνται σε μεγάλες επίπεδες εκτάσεις.
3. Συρόμενα: Στηρίζονται και με τα δύο άκρα τους σε τροχούς ενώ ο ελκυστήρας τα τραβά τόσο κατά τη μεταφορά τους όσο και κατά την καλλιέργειά του εδάφους. Η χρήση τους σήμερα έχει εγκαταλειφθεί.

####

#### Υνάροτρο

Είναι το πιο λειτουργικό άροτρο απ' όσα υπάρχουν σήμερα σ' εφαρμογή. Μπαίνει βαθιά στο έδαφος λόγω του σχήματος του, αναστρέφοντας, κόβοντας, και θρυμματίζοντάς το.

Χρησιμοποιείται όταν η άροση πρέπει να είναι βαθιά, ή σε εδάφη που έχουν μείνει ακαλλιέργητα για μεγάλο χρονικό διάστημα (χέρσα). Βαθιά άροση με υνάροτρα γίνεται και σε εδάφη καλλιεργούμενα με φυτά μονοετή, που μετά το θερισμό αφήνουν χονδρές και σκληρές ρίζες (π.χ. εδάφη καλλιεργούμενα με αραβόσιτο). Τα υνάροτρα αποφεύγεται να χρησιμοποιούνται σε δενδροκαλλιέργειες (καταστρέφουν τις ρίζες των δένδρων που υπάρχουν μέχρι το βάθος άροσης).

Η κατασκευή (σώμα ή κορμός) που φέρει προσαρμοσμένο το υνάροτρο έχει, στο μέρος σύνδεσής της με το γεωργικό ελκυστήρα, τυποποιημένες διαστάσεις ώστε να προσαρμόζεται εύκολα σ' αυτόν. Η άροση των εδαφών θέλει προσοχή γιατί ένα κακό όργωμα δεν μπορεί να διορθωθεί με τα άλλα γεωργικά μηχανήματα διαμόρφωσης της καλλιεργούμενης γης.

Τα υνάροτρα χαρακτηρίζονται από τον αριθμό των σωμάτων και το πλάτος κοπής των υνιών.
Είναι χαρακτηριστικά που καθορίζουν το πλάτος οργώματος. Από αυτά εξαρτάται η εκλογή υναρότρου και γεωργικού εξωστήρα. Το πλάτος οργώματος, άρα και ο αριθμός σωμάτων - υνιών, είναι σχετικός πάντα με την ελκτική δύναμη (ιπποδύναμη) του γεωργικού ελκυστήρα. Τα υνάροτρα, κατασκευαστικά, διακρίνονται σε κοινά ή μονής φοράς (τα υνιά είναι σε μονή σειρά τοποθετημένα) και σε αναστρεφόμενα.

Στα αναστρεφόμενα υνάροτρα, τα σώματα - υνιά είναι τοποθετημένα ανά ζεύγη αντικρυστά και μπορούν με κατάλληλο μηχανισμό να περιστρέφονται, ώστε να οργώνει μία το ένα σώμα - υνί και μία το ζευγάρι του. Εναλλάσσονται όταν ο ελκυστήρας φθάσει στο άκρο του καλλιεργούμενου αγρού και χρησιμοποιούνται όταν πρέπει το έδαφος να αναστρέφεται πάντα προς την ίδια φορά. Άροση με αναστρεφόμενα υνάροτρα γίνεται κυρίως σε εδάφη που ποτίζονται (δεν αφήνουν στο όργωμα αυλακές και εξογκώματα), σ' επικλυνή εδάφη (το όργωμα γίνεται σε ισουψείς ευθείες, ώστε το έδαφος να αναστρέφεται προς την κορυφή των λόφων) και γενικά όπου ο χρόνος άροσης πρέπει να είναι μικρός (περιορίζονται οι νεκρές διαδρομές του γεωργικού ελκυστήρα).

#### Δισκάροτρα

Είναι κι αυτά άροτρα που χρησιμοποιούνται για προετοιμασία εδαφών για καλλιέργεια. Αντί για σώμα - υνί έχουν κοίλο δίσκο, που περιστρεφόμενος αναστρέφει το έδαφος.

Χρησιμοποιούνται στις δενδροκαλλιέργειες (δεν καταστρέφουν τις ρίζες των φυτών), σε πετρώδη εδάφη (δεν σπάνε από τις πέτρες), σε αμμώδη ή με χαλίκια εδάφη (αντέχουν στη φθορά) και σε εδάφη που λόγω υφής και υγρασίας κολλούν (οι δίσκοι έχουν ξύστρες καθαρισμού). Παραλλαγή του δισκάροτρου είναι το πολύδισκο δισκάροτρο, που έχει πολλούς δίσκους μικρότερης διαμέτρου (γι' αυτό η άροσή του είναι μικρότερου βάθους) και χρησιμοποιείται για την άροση κυρίως ξερών εδαφών. Σε πολλές περιοχές το πολύδισκο δισκάροτρο χρησιμοποιείται για πρώτη προετοιμασία εδάφους (γύρισμα εδαφών μετά τα σπαρτά) ή συνδυάζεται με αυτόματες σπαρτικές μηχανές ώστε μαζί με την καλλιέργειά να γίνεται ταυτόχρονα και η σπορά.

#### Φρέζες ή περιστροφικά άροτρα

Αντί για δίσκους, φέρουν σε έναν άξονα δέσμες μεταλλικών λεπίδων που περιστρέφονται και ανασκάπτουν το έδαφος, θρυμματίζοντας το ταυτόχρονα.

Χρησιμοποιούνται κυρίως για την προετοιμασία του εδάφους για ανοιξιάτικες καλλιέργειες και για τον καθαρισμό του από φυτικά υπολείμματα προηγούμενης καλλιέργειας ή βλάστησης (ανοιξιάτικη βλάστηση ζιζανίων - λουλουδιών). Η χρησιμοποίηση της φρέζας χρειάζεται προσοχή, γιατί θρυμματίζει υπερβολικά το έδαφος. Αν γίνει πριν την περίοδο των βροχών το φθινόπωρο, υπάρχει ο κίνδυνος, λόγω της δομής του θρυμματισμένου εδάφους, να γίνει με το πέσιμο της βροχής μια επιφανειακή κρούστα που εμποδίζει το νερό να εισχωρήσει βαθιά στο έδαφος, συντελώντας έτσι στη δημιουργία ρυακιών που παρασύρουν επιφανειακά το έδαφος και το διαβρώνουν. Χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό στις δενδροκαλλιέργειες, στις αμπελοκαλλιέργειες και προσαρμοσμένες σε χειροοδηγούμενους ελκυστήρες, στις καλλιέργειες οπωρολαχανικών για επιφανειακή καλλιέργεια και καθαρισμό του εδάφους. Ιδιαίτερη εφαρμογή βρίσκουν στην προετοιμασία του εδάφους για σπορά στους οριζώνες επειδή η φρέζα, με τη μεγάλη επιφάνεια που καλύπτει, δεν αφήνει τους τροχούς του ελκυστήρα να γλιστρούν.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας