Είναι τα μηχανήματα ή εργαλεία που χρησιμοποιούνται στη σπορά,
στη φύτευση και στη διανομή - διασπορά χημικών ή φυσικών (κοπριές) λιπασμάτων.
Σπαρτικές μηχανές χειμωνιάτικων σιτηρών
Οι σπαρτικές αυτού του τύπου ρίχνουν τους σπόρους σε σταθερές αποστάσεις
μεταξύ των γραμμών σποράς, αλλά σε τυχαίες αποστάσεις πάνω σ' αυτές ή και
με διασπορά, οπότε οι σπόροι διασκορπίζονται σ' όλο το καλλιεργούμενο έδαφος
σε τυχαίες αποστάσεις. Χρησιμοποιούνται στη σπορά χειμωνιάτικων σιτηρών
και γι' αυτό λέγονται σπαρτικές μηχανές χειμερινών σιτηρών.
Με τις μηχανές αυτές η σπορά γίνεται ομοιόμορφα σε γραμμές (γραμμική
σπορά) και σε ελεγχόμενο βάθος. Έτσι η καλλιέργεια των σιτηρών είναι πιο
σωστή και ελεγχόμενη. Με τις σπαρτικές αυτές μηχανές, με κατάλληλη ρύθμιση,
γίνεται σπορά και άλλων σπόρων μεσαίου μεγέθους (φασόλια, καλαμπόκι, σόγια)
ή μικρού μεγέθους (τριφύλλι, σουσάμι).
Σπαρτικές μηχανές χειμωνιάτικων σιτηρών για σπαρτά στα πεταχτά
Μ' αυτές γίνεται η σπορά σε όλη την καλλιεργούμενη έκταση, με τη μέθοδο
της διασποράς και κατατάσσονται ανάλογα με τον τρόπο διανομής τους σε:
α) Σπαρτική μηχανή διασποράς σπόρων κατά πλάτος: Η σπορά γίνεται πεταχτά
κατά το πλάτος της μηχανής. Οι σπόροι καλύπτονται με χώμα με το πέρασμα
της καλλιεργούμενης έκτασης σε σβάρνα.
β) Φυγοκεντρική σπαρτική μηχανή. Η ποσότητα του σπόρου που πέφτει στο έδαφος
ρυθμίζεται, αλλά δε διασκορπίζεται ομοιόμορφα. Οι φυγοκεντρικές σπαρτικές
έχουν μεγάλη απόδοση (σπέρνουν μεγάλες εκτάσεις πολύ γρήγορα) αλλά χρειάζεται
να καλυφθεί ο σπόρος με χρήση σβάρνας. Η μηχανή αυτή λέγεται και λιπασματοδιανομέας
γιατί μ' αυτή γίνεται και η διασπορά των χημικών λιπασμάτων εμπλουτισμού
του εδάφους.
Σπαρτική γραμμικών καλλιεργητών Χρησιμοποιούνται για σπορά σε καλλιέργειες που απαιτούν φυτά σε ίσες
αποστάσεις, ώστε να είναι δυνατή η χρήση καλλιεργητικών μηχανημάτων και
εργαλείων (π.χ. φυτείες καλαμποκιού, σόγιας, βαμβακιού). Οι καλλιέργειες
αυτές λέγονται γραμμικές καλλιέργειες και η σπορά τους γίνεται με τις σπαρτικές
γραμμικής σποράς. Έχουν ρυθμιζόμενη την απόσταση σποράς σειράς και απόσταση
σπόρου, ανά γραμμή σποράς. Ακόμη, δεν έχουν ανάγκη άλλου γεωργικού μηχανήματος
για την κάλυψη των σπόρων. Χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με το τρόπο
εμφύτευσης του σπόρου στο έδαφος:
α) Σπαρτική σποράς σε γραμμές: Φυτεύουν σπόρους σε γραμμές που έχουν ίσες
αποστάσεις μεταξύ τους (π.χ. 30-40cm) και ίση απόσταση μεταξύ τους πάνω
στη γραμμή σποράς (5 - 20cm ο ένας σπόρος από τον άλλο). Οι αποστάσεις
των γραμμών και των σπόρων εξαρτώνται από το είδος του καλλιεργούμενου
φυτού και την ποιότητα του εδάφους.
β) Σπαρτικές σποράς κατά άρχους: Τοποθετούν τους σπόρους στο έδαφος, σε
ομάδες των 2 ως 5 σπόρων. Η χρήση τους σήμερα είναι σπάνια.
γ) Σπαρτικές σποράς σε ίσες αποστάσεις κατά άρχους: Τοποθετούν σπόρους
κατά άρχους (ομάδες 2-5 σπόρων), σε ίσες αποστάσεις κατά δύο διευθύνσεις
(σχήμα σταυρού), ώστε να είναι δυνατή η καλλιέργεια του εδάφους κατά δύο
διευθύνσεις για να είναι δυνατή η αφαίρεση, με καλλιεργητικά μηχανήματα,
και των ζιζανίων. Ο τρόπος αυτός καλλιέργειας χρησιμοποιείται σήμερα όσο
το δυνατόν λιγότερο, γιατί είναι δύσκολη η τήρηση των αποστάσεων κατά δύο
γραμμές, με αποτέλεσμα η καλλιέργεια του εδάφους σε τέτοιες φυτείες να
παρουσιάζει δυσκολίες και φοβερές καθυστερήσεις. Ακόμη, η χρήση κατάλληλων
κατά περίπτωση ζιζανιοκτόνων βοηθά στη μη ανάπτυξη ζιζανίων.
δ) Σπαρτική γραμμικής καλλιέργειας: ανάλογα με το είδος του φυτού. Είναι
κοινές σπαρτικές γραμμικής καλλιέργειας που χρησιμοποιούνται για τη σπορά
διαφόρων φυτών (καλαμπόκι, μπιζέλι, βαμβάκι, σόγια) για κάθε είδος φυτού
ρυθμίζεται πρώτα η ποσότητα σπόρων, το βάθος σποράς και τοποθετείται στη
συνέχεια ο αντίστοιχος δίσκος τροφοδοσίας στο σπαρτικό σύστημα.