| ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ |  |
| Εισαγωγική Θεματική ενότητα: Γνωρίζουμε τον πλανήτη μας (τα στοιχεία του και τις αλληλεπιδράσεις τους) Το εκπαιδευτικό υλικό της ενότητας απευθύνεται σε μαθητές των Γ΄, Δ΄, Ε΄ και Στ΄ τάξεων του Δημοτικού. Χρόνος: έχει σχεδιαστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει δυνατότητα να αναπτυχθεί ως ένα σχέδιο εργασίας 4 περίπου ωρών. Κοινωνική οργάνωση: η παιδαγωγική αξιοποίηση της εισαγωγικής θεματικής ενότητας προβλέπει ποικιλία δραστηριοτήτων που μπορούν να γίνουν ατομικά και ομαδικά με έμφαση στη συνεργατική διερεύνηση. Ένας διδακτικός στόχος της εισαγωγικής ενότητας είναι να εξοικειωθούν οι μαθητές με τα χαρακτηριστικά των βασικών στοιχείων τα οποία αναπαριστάνονται ως σφαίρες (γεώσφαιρα, υδρόσφαιρα, ατμόσφαιρα και βιόσφαιρα)`1` έτσι ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν σε επόμενο στάδιο τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των στοιχείων και τη σημασία που έχουν αυτές για την ύπαρξη και τη διατήρηση της ζωής στη Γη. Για να το πετύχουν αυτό εργάζονται με τα φύλλα εργασίας που προτείνονται στο εκπαιδευτικό υλικό, μελετώντας και διερευνώντας τις έννοιες και το λεξιλόγιο που συνδέεται με τα στοιχεία που αποτελούν το σύστημα του πλανήτη μας. Έτσι οι μαθητές`2` οικοδομούν τη νέα γνώση μελετώντας τις αλληλεπιδράσεις όλων των στοιχείων: έδαφος, νερό, αέρας, ζωντανοί οργανισμοί. Επίσης οι μαθητές χρησιμοποιούν τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας καθώς επίσης και τα προϊόντα τους (π.χ. μικρόκοσμους, προσομοιώσεις, υπερσυνδέσεις) ώστε να ενημερωθούν μέσω ενεργητικών και αλληλεπιδραστικών δραστηριοτήτων για το σύστημα του πλανήτη Γη. Δηλαδή προτείνεται να χρησιμοποιήσουν προγράμματα και βάσεις δεδομένων για να σχεδιάσουν εννοιολογικούς χάρτες, γραφήματα κ.λπ. και να οικοδομήσουν σταδιακά γνώσεις. Σε όλα τα παραπάνω θα συμβάλλουν και οι πληροφορίες που μπορούν να αντλήσουν οι μαθητές ανατρέχοντας σε πηγές στο "βιβλιοδίκτυο" και στο λεξικό όρων που προτείνονται στο εκπαιδευτικό λογισμικό. Έτσι θα ευαισθητοποιηθούν για το περιβάλλον του πλανήτη και στη συνέχεια θα επιλύσουν περιβαλλοντικά προβλήματα έχοντας υπόψη ότι το κάθε πρόβλημα όσο μικρό ως προς τη σημασία του ή όσο περιορισμένο (τοπικό, μελέτη περίπτωσης) ως προς την έκτασή του κι αν είναι ωστόσο μπορεί να έχει επιπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα. Έτσι θα εφαρμόσουν στην πράξη το γνωστό σύνθημα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης «Δράσε τοπικά – Σκέψου παγκόσμια». Για την διδακτική αξιοποίηση του υλικού που προτείνεται στην εισαγωγική ενότητα αναπτύσσονται τέσσερα φύλλα εργασίας. Κατά την άποψή μας, τα φύλλα εργασίας θα πρέπει να μετασχηματίζονται και να αξιοποιούνται από το διδάσκονται με βάση τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες των συγκεκριμένων μαθητών και των δεξιοτήτων που αυτοί κατέχουν και αναπτύσσουν σταδιακά. Ακολουθεί η αναλυτική παρουσίαση των οθονών της ενότητας με τους τίτλους τους και τα φύλλα εργασίας που αντιστοιχούν σε αυτές: Η Γη είναι ένα σύστημα: Οθόνη 1: Ο πλανήτης Γη είναι ένα σύστημα Οθόνη 2: Τα στοιχεία που αποτελούν τον πλανήτη μας Οθόνη 3: Σε ποια από τις τέσσερις σφαίρες ανήκουν οι εικόνες; Οθόνη 4: Ποια στοιχεία παρατηρούμε στην εικόνα; Οθόνη 5: Αλληλεπιδράσεις των στοιχείων της Γης Ι Οθόνη 6: Αλληλεπιδράσεις των στοιχείων της Γης ΙΙ Οθόνη 7: Ο άνθρωπος, ένα στοιχείο της βιόσφαιρας αλληλεπιδρά με τα άλλα στοιχεία του πλανήτη |  |
| Στις οθόνες 1 και 2 της εισαγωγικής ενότητας αντιστοιχεί το Φύλλο Εργασίας 1 «Ο πλανήτης Γη είναι ένα σύστημα». Στις οθόνες 3 και 4 αντιστοιχεί το Φύλλο Εργασίας 2 «Ο πλανήτης Γη είναι ένα σύστημα». Στις οθόνες 5 και 6 αντιστοιχεί το Φύλλο Εργασίας 3 «Αλληλεπιδράσεις των στοιχείων της Γης». Στην οθόνη 7 αντιστοιχεί το Φύλλο Εργασίας 4 «Ο άνθρωπος ένα στοιχείο της βιόσφαιρας». |  |
| Σημειώσεις: 1. Επειδή τα στοιχεία του συστήματος της Γης είναι έννοιες με μεγάλο βαθμό αφαίρεσης για μαθητές του δημοτικού σχολείου χρησιμοποιούμε τις τέσσερις σφαίρες ως μεθοδολογικό ή διδακτικό μοντέλο/εργαλείο ώστε να δημιουργήσουν μια αναπαράσταση δηλαδή μια εικόνα για αυτά. Έτσι θα βοηθηθούν να κάνουν ταξινομήσεις καθώς επίσης και να αναγνωρίσουν ή να ονομάσουν με παραδείγματα τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των στοιχείων αυτών που παρατηρούν στο περιβάλλον γύρω τους. Πρέπει ωστόσο να επισημάνουμε στις οδηγίες που απευθύνονται στο δάσκαλο ότι οι σφαίρες αποτελούν ένα μοντέλο ώστε να το τονίσει κι αυτός στους μαθητές του γιατί αλλιώς υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν παρανοήσεις σε αυτούς. Για παράδειγμα ο δάσκαλος θα μπορούσε να τονίσει στους μαθητές του ότι όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί ανήκουν στη βιόσφαιρα δηλαδή αποτελούν ένα σύνολο (διαθεματική σύνδεση με την έννοια του συνόλου από τα μαθηματικά). 2. Για ευκολία στην ανάγνωση υιθοτετήθηκε συμβατικά η χρήση του επικρατέστερου γραμματικά γένους, δηλαδή ο μαθητής αντί για ο/η μαθητής/τρια, ο δάσκαλος αντί για ο/η δάσκαλος/α κλπ. πάντοτε όμως αναφερόμαστε και στα δύο φύλα. |  |
| Οθόνες: 1 2 3 4 5 |  |  |  |  |