Οθόνη 7: Ο άνθρωπος ένα στοιχείο της βιόσφαιρας αλληλεπιδρά με τα άλλα στοιχεία του πλανήτη |
| Διδακτικοί στόχοι: Οι μαθητές: να δημιουργήσουν σε ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ κατάλογο χωρών με βάση τον πληθυσμό τους (ξεκινώντας από την πιο αραιοκατοικημένη), να ταξινομήσουν δεδομένα με διαφορετικά κριτήρια και να διατυπώσουν υποθέσεις, να μελετήσουν μια αραιοκατοικημένη περιοχή του πλανήτη συγκριτικά με μια πυκνοκατοικημένη περιοχή του, να εξοικειωθούν στην πλοήγηση στο διαδίκτυο και σε διαδικασίες αναζήτησης πληροφοριών (και με την αξιοποίηση Μηχανών Αναζήτησης), να τεκμηριώσουν με επιχειρήματα την άποψη ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν το σύστημα της Γης και να εξοικειωθούν με τη χρήση προγραμμάτων Παρουσίασης. Στη δραστηριότητα 8 οι Μ μέσω της υπερσύνδεσης «πληθυσμοί των διαφόρων χωρών του πλανήτη» έχουν στη διάθεσή τους έναν κατάλογο με τα εξής δεδομένα: α) τον αριθμό των κατοίκων των χωρών του πλανήτη, β) την έκταση των χωρών του πλανήτη και γ) τον αριθμό των κατοίκων κάθε χώρας ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο (πυκνότητα πληθυσμού). Με τη δραστηριότητα αυτή επιδιώκεται οι Μ να εξοικειωθούν με τέτοιου είδους αναπαραστάσεις δεδομένων (αριθμητικοί πίνακες) και την επεξεργασία τους ώστε να συλλέγουν δεδομένα και να εξάγουν συμπεράσματα. Οι δεξιότητες αυτές θεωρούνται απαραίτητες για να μελετήσουν στις υπόλοιπες ενότητες του εκπαιδευτικού υλικού (αλλά και γενικότερα) περιβαλλοντικά προβλήματα και να προτείνουν λύσεις. Στη δραστηριότητα αυτή οι Μ καλούνται να δημιουργήσουν ένα κατάλογο σε ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ όπου θα καταγράψουν τις χώρες τις Ευρώπης με κριτήριο «την πυκνότητα του πληθυσμού της καθεμιάς» ταξινομώντας τες από την πιο αραιοκατοικημένη προς την πιο πυκνοκατοικημένη. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δραστηριότητας οι Μ μπορούν να συζητήσουν, αφού αναζητήσουν πληροφορίες στο διαδίκτυο, ποιες από τις χώρες της Ευρώπης αντιμετωπίζουν σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα. Είναι αραιοκατοικημένες ή πυκνοκατοικημένες; Ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει στο περιβάλλον η αύξηση του πληθυσμού μιας χώρας (π.χ. δημιουργία μεγαλουπόλεων, λιμανιών, αεροδρομίων, αυτοκινητοδρόμων, βιομηχανίας, αύξηση της παραγωγής αγαθών, μείωση φυσικών πόρων κ.λπ.); Η παραπάνω συζήτηση θα αναπτυχθεί με άξονα το κατά πόσο οι ανθρώπινες δραστηριότητες ευθύνονται για τις αλληλεπιδράσεις των στοιχείων του πλανήτη οι οποίες κατ’ επέκταση οδηγούν σε αλλαγές στο περιβάλλον. Η δραστηριότητα 9 προτείνεται να πραγματοποιηθεί σε τρία βήματα: Στο 1ο Βήμα οι Μ μελετούν τον χάρτη της 7ης Οθόνης και συζητούν ποιες περιοχές του πλανήτη είναι αραιοκατοικημένες και ποιες πυκνοκατοικημένες. Τις αναγνωρίζουν, πού βρίσκονται, γεωγραφική θέση, γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά; Στη συνέχεια στο 2ο Βήμα οι Μ μελετούν μια αραιοκατοικημένη περιοχή του πλανήτη συγκριτικά με μια πυκνοκατοικημένη περιοχή του και συγκεκριμένα την Γροιλανδία και τη Γερμανία. Στο 3ο Βήμα προτείνεται ότι στη συζήτηση που θα αναπτυχθεί στις μαθητικές ομάδες ή στην ολομέλεια της τάξης θα βοηθούσε πολύ αν οι Μ ανέτρεχαν στο διαδίκτυο ή σε κατάλληλα βιβλία προκειμένου να συλλέξουν πληροφορίες για αυτές τις χώρες (κλιματολογικές συνθήκες, γεωγραφική θέση, γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά εδάφους, υπέδαφος, ασχολίες των κατοίκων, προϊόντα που παράγουν, συγκοινωνία κ.λπ.). Ο Δ καθοδηγεί τους Μ όπου χρειάζεται ώστε στη μελέτη τους να καταγράψουν δεδομένα και πληροφορίες που θα τους βοηθήσουν στην εξαγωγή συμπερασμάτων. Η δραστηριότητα 10 προτείνεται να πραγματοποιηθεί σε δύο βήματα: Στο 1ο Βήμα οι Μ εκφράζουν τις απόψεις τους σχετικά με την καύση των φυσικών καυσίμων από τον άνθρωπο. Αναμένεται να αναφερθούν σε ζητήματα όπως η ρύπανση της ατμόσφαιρας, η μείωση των φυσικών πόρων του πλανήτη και η αναζήτηση καθαρών (ανανεώσιμων) μορφών ενέργειας από τον άνθρωπο. Στη συζήτηση θα μπορούσε να συνεισφέρει και να προβληματίσει το εισαγωγικό κείμενο της 7ης Οθόνης. Στο 2ο Βήμα οι Μ επεκτείνουν τη συζήτησή τους χρησιμοποιώντας ως παραδείγματα τις χώρες που μελέτησαν στην προηγούμενη δραστηριότητα (τη Γροιλανδία και τη Γερμανία) για να οδηγηθούν στη γενίκευση του συμπεράσματος ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες δεν επηρεάζουν μόνο τοπικά τα στοιχεία του πλανήτη και τις αλληλεπιδράσεις τους αλλά παγκόσμια. Έτσι προετοιμάζονται για τη διερεύνηση και τη μελέτη συγκεκριμένων περιβαλλοντικών προβλημάτων που απασχολούν τους ανθρώπους όπου κι αν κατοικούν στη Γη. Τα προβλήματα είναι ομαδοποιημένα στις υποενότητες του εκπαιδευτικού υλικού που προτείνουμε: «αέρας, νερό, έδαφος και ζωή» και αντιστοιχούν στις τέσσερις σφαίρες του πλανήτη: «την ατμόσφαιρα, την υδρόσφαιρα, τη γεώσφαιρα και τη βιόσφαιρα». Στη δραστηριότητα 11 προτείνεται να προετοιμαστεί, να οργανωθεί και να υλοποιηθεί μια παρουσίαση των εργασιών των μαθητικών ομάδων αναφορικά με τις δραστηριότητες της εισαγωγικής ενότητας του εκπαιδευτικού υλικού. Μπορούν οι Μ να χρησιμοποιήσουν το παράδειγμα παρουσίασης που δίνεται ή να εκφραστούν ελεύθερα σύμφωνα με δικά τους πρότυπα παρουσιάσεων αν είναι εξοικειωμένοι με προγράμματα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ. Στα προγράμματα παρουσίασης οι Μ έχουν τη δυνατότητα να συμπεριλάβουν πληροφορίες πολλαπλών μορφών (κείμενο, εικόνα, γραφικά, ήχο και βίντεο) έτσι ώστε να οργανώσουν πληροφορίες και δεδομένα με κατάλληλο τρόπο και να κάνουν πολυμεσικές παρουσιάσεις των εργασιών τους. Έτσι μπορούν για παράδειγμα να συμπεριλάβουν στην παρουσίασή τους πίνακες ή καταλόγους που δημιούργησαν κατάλληλα σχολιασμένους, εικόνες, χάρτες ή γραφήματα που συνέλλεξαν κατά την αναζήτησή τους στο διαδίκτυο ή ακόμη και φωτογραφίες τις ομάδας τους κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων, μαγνητοφωνημένους διαλόγους όπου αναπτύσσουν επιχειρήματα ή τεκμηριώνουν τις απόψεις τους κ.λπ. |