Το σενάριο αποσκοπεί στην κατανόηση του φαινομένου της χειμερίας νάρκης των ζώων του δάσους, με την παιδαγωγική αξιοποίηση εποπτικού υλικού (εικόνες), εικαστικές δημιουργίες και ΤΠΕ (διαδίκτυο, λογισμικό πολυμέσων). Η μάθηση αυτή αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε ένα περιβάλλον που θα προάγει τη συνεργατική και συμμετοχική δράση των μαθητών.

Στοχευόμενο κοινό (ομάδα-στόχος ή σε ποιους απευθύνεται) Βαθμίδα Εκπαίδευσης

προσχολική

Τάξη

Νηπιαγωγείο

Ηλικιακή ομάδα

Από 4   Έως 6

Εκτιμώμενος χρόνος υλοποίησης σεναρίου (διάρκεια)

μεσαία διάρκεια: από 4 ώρες έως 1 μήνα

4 διδακτικές ώρες

Ενορχήστρωση τάξης Οργάνωση τάξης / διδασκαλίας

Εργασία σε ομάδες ή/ και ατομικά

Ρόλοι μαθητών & εκπαιδευτικών

Ρόλος νηπιαγωγού: βοηθητικός, καθοδηγητικός, διευκολυντικός και υποστηρικτικός

Ρόλος μαθητών: παρατηρούν, εντοπίζουν, σχεδιάζουν, κατασκευάζουν

Απαιτήσεις εφαρμογής σεναρίου Προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών

Βασικές γνώσεις χειρισμού Η/Υ

Εξοικείωση χρήσης εικαστικών υλικών (χαρτόνι, ψαλίδια, μαρκαδόροι, κόλλα)

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή

Η/Υ για την υλοποίηση online δραστηριότητας (πάζλ)

ψαλίδια, μαρκαδόροι, κόλλα για την υλοποίηση σχετικής χειροτεχνίας

Διδακτικοί στόχοι

Ως προς το γνωστικό αντικείμενο

Να γνωρίσουν οι μαθητές τα ζώα του δάσους και το φαινόμενο της χειμερίας νάρκης

Ως προς τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών

Ανάπτυξη οπτικοκινητικού συντονισμού (καθώς προσπαθούν να κινήσουν τον κέρσορα του ποντικιού για να επιλέξουν και να τοποθετήσουν στη σωστή θέση τα κομμάτια του παζλ)

Ως προς τη μαθησιακή διαδικασία

Η ενεργητική συμμετοχή στη διαδικασία της μάθησης και σε ομαδικές δραστηριότητες είναι σημαντικές διεργασίες για την κοινωνικοποίηση του νηπίου, προκειμένου να μάθει να λειτουργεί συλλογικά πρέπει να μπορεί να αποδέχεται τους άλλους, να συνεργάζεται για την επίτευξη ενός στόχου και να μοιράζεται πράγματα μαζί τους.

Εκτίμηση μαθησιακών ή άλλων δυσκολιών των μαθητών

Με καταιγισμό ιδεών ανιχνεύονται οι πρότερες γνώσεις των μαθητών σχετικά με τα ζώα του δάσους και το φαινόμενο της χειμερίας νάρκης.

Παιδαγωγική προσέγγιση και στρατηγικές

Το σενάριο βασίζεται στις αρχές του εποικοδομητισμού και στην κοινωνικοπολιτιστική θεωρία του Vygotsky. Λαμβάνει υπόψη την κριτική και στοχαστική σκέψη του μαθητή, επικεντρώνεται στην συμμετοχική και συνεργατική μάθηση, στη δημιουργική έκφραση και στην διεπιστημονική προσέγγιση της γνώσης.  Στο σενάριο χρησιμοποιείται η μέθοδος του project. Το project αποτελεί οµαδική διδασκαλία στην οποία συμμετέχουν όλοι και η ίδια η διδασκαλία διαμορφώνεται και διεξάγεται από όλους τους συμμετέχοντες (Frey, 1998).

Εκπαιδευτικοί πόροι

Για την υλοποίηση του σεναρίου θα χρησιμοποιηθούν εικαστικά υλικά (χαρτόνι, ψαλίδι, μαρκαδόροι, κόλλα) που ενισχύουν τη λεπτή κινητικότητα και τον οπτικοκινητικό συντονισμό των μαθητών. Επίσης θα χρησιμοποιηθεί μια online πλατφόρμα δημιουργίας παζλ, η οποία χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ευκολία στη χρήση, καθώς απαιτεί από εκπαιδευτικούς και μαθητές μόνο βασικές γνώσεις χρήσης υπολογιστή (στηρίζεται στη δεξιότητα του «drag and drop»)

Με αφορμή τη έλευση του χειμώνα, ζητείται από τους μαθητές (με καταιγισμό ιδεών) να εκφράσουν τις πρότερες γνώσεις τους για το θέμα και τι θα ήθελαν να μάθουν. Στη συνέχεια, ακολουθεί συζήτηση- διδασκαλία για το φαινόμενο της χειμερίας νάρκης και σε ποια ζώα παρατηρείται. Κατόπιν, στους μαθητές διαμοιράζονται σκίτσα διαφόρων ζώων. Αφού επιλέξουν κάποιο ζώο που επιθυμούν, το χρωματίζουν, το κόβουν και το κολλούν σε ένα μεγάλο χαρτόνι για τη δημιουργία ενός ομαδικού κολάζ. Τέλος, συνθέτουν ένα ζώο της επιλογής τους σε μορφή παζλ στον υπολογιστή.

Ροή εφαρμογής – Πορεία διδασκαλίας

Καταιγισμος ιδεων, συζήτηση-διδασκαλία, ζωγραφική, κολλαζ, παζλ.

Κατά την πρώτη δραστηριότητα έγινε προσπάθεια καταγραφής των πρότερων γνώσεων των παιδιών σχετικά με το θέμα μέσω καταγισμού ιδεών.Τα παιδιά έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για το θέμα κατά την συζήτηση. Όπου παρατηρήθηκαν παρερμηνείες, έγινε προσπάθεια να αποσαφηνιστούν στις επόμενες δραστηριότητες.

Στη συνέχεια του σεναρίου τα παιδιά εργάστηκαν ατομικά, αλλά και σε ομάδες χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Συνεργάστηκαν τηρώντας  τους κανόνες της  ομάδας και υπήρξε ισότιμη συμμετοχή από όλα τα παιδιά. Το ενδιαφέρον όλων των παιδιών ήταν αμείωτο σε όλη τη διάρκεια επεξεργασίας του θέματος. Η καθοδηγητική και υποστηρικτική παρέμβαση της νηπιαγωγού βοήθησε τη διαδικασία όπου και όταν κρινόταν απαραίτητο. Στην δραστηριότητα όπου χρησιμοποιήθηκε ηλεκτρονικός υπολογιστής  δεν  παρουσιάστηκαν  ιδιαίτερα προβλήματα.

Είδος αξιολόγησης

Κατά την διεξαγωγή των δραστηριοτήτων η νηπιαγωγός παρατηρούσε τους μαθητές, τον τρόπο που εργαζόταν και τις αντιδράσεις τους. Έδειξαν ενθουσιασμό με τη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή ως γνωστικό μέσο, και ένιωσαν μεγάλοι δημιουργοί όταν ολοκληρώθηκε το κολαζ και  παρουσιάστηκε στην  τάξη. Μετά την ολοκλήρωση, όλοι οι μαθητές ήθελαν να μιλήσουν για το τρόπο συμμετοχής τους και έδειχναν μεγάλη περηφάνια.    

Έπειτα από τη δραστηριότητα του κολαζ ακολουθούσε, δραστηριότητα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή που αποτελούσε συνέχεια ή επανάληψη της προηγούμενης εργασίας. Παρατηρήθηκε σημαντική εξοικείωση των παιδιών με τον Η/Υ και η γρήγορη κατάκτηση των τεχνολογικών  στόχων που είχαν τεθεί. 

Βιβλιογραφία

Frey, K. (1998), Η μέθοδος Project, μτφρ Κλ. Μάλλιου, Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη

Επιπλέον ψηφιακό περιεχόμενο και εργαλεία

Online λογισμικό παζλ (jigsawplanet.com)

Ενδεικτικό παράδειγμα:

https://www.jigsawplanet.com/?rc=play&pid=0e8609e85c40